Mijn ervaringen met GABA supplementen

GABA is een belangrijke neurotransmitter en GABA is cruciaal voor allerlei aandoeningen, maar is een GABA supplement (waaronder GABA-thee) goed of niet? Lees snel mijn ervaringen met GABA en achtergrond informatie dat interessant kan zijn. 

GABA supplementen als gezonde voeding?

De laatste tijd lijkt het erop dat het GABA supplement wordt aangeprezen voor gezonde voeding. GABA wordt op de markt gebracht om ontspanning, mentale concentratie en slaap te bevorderen, en wordt zelfs verkocht in de vorm van GABA guave thee. Ik vond het toen ik probeerde wat matcha poeder te kopen. Ik hou niet eens van guave, laat staan van guave met een kantje opgeblazen claims.

Laten we beginnen met wat is GABA?

Gamma-Aminoboterzuur (ook geschreven als γ-aminoboterzuur) is een neurotransmitter, met name de belangrijkste remmende in het centrale zenuwstelsel (CZS) van alle zoogdieren. Dat betekent dat het een chemische stof is die zich bindt aan receptoren van zenuwcellen en hun vermogen belemmert om boodschappen te ontvangen, te maken of te versturen naar andere zenuwcellen (neuronen).

Functioneel gezien is GABA ongelooflijk belangrijk. Een gebrek aan GABA zorgt ervoor dat je centrale zenuwstelsel te veel neuronale signalen krijgt en veroorzaakt aandoeningen als epilepsie, toevallen of stemmingsstoornissen. Ondertussen betekent te veel GABA te weinig hersenactiviteit en kan leiden tot hypersomnie of slaperigheid overdag.

GABA analogen

De klasse supplementen waarin we het meest geïnteresseerd zijn, zijn echter de GABA-analogen. Deze moleculen lijken structureel op GABA, maar ze hebben een andere werking. Tot de GABA-analogen behoren enkele grote namen waar je waarschijnlijk wel eens van gehoord hebt: Lyrica en gabapentine.

We hebben een zeer selectief membraan dat ons bloed en hersenvocht (of hersensap, zo je wilt) gescheiden houdt: de bloed-hersenbarrière (BBB). Sommige moleculen, zoals water, gaan er gemakkelijk doorheen, andere dingen, zoals bacteriën niet. Dit membraan bevat ook speciale kanalen om belangrijke moleculen de ene of de andere kant op te laten diffunderen, zoals glucose.

GABA onderzoek

Een studie uit 1958 was de eerste die keek naar de relatie van GABA met de bloed-hersenbarrière, en vond een gebrek daaraan: GABA kon de barrière niet passeren. Latere studies in ’58, ’71 en ’88 bevestigden de ondoordringbaarheid van de barrière voor GABA. Het bewijs lijkt zo goed als duidelijk, totdat je er nog een paar onderzoeken bij haalt. Onderzoeken uit ’80, ’81, ’82 en ’02 wezen uit dat GABA de bloed-hersenbarrière wel passeert, maar in minuscule hoeveelheden.

Hoe werd GABA onderzoek uitgevoerd?

Sommige onderzoeken gebruikten in plaats van GABA een molecuul dat op GABA lijkt, in de veronderstelling dat de 1 extra OH groep op 3-hydroxyboterzuur geen verschil zou maken, maar dat kan wel het geval zijn geweest. Omdat veel onderzoeken het gebruikte type GABA niet vermelden, is het moeilijk de resultaten te vergelijken. Sommige studies dienden hun GABA toe door het rechtstreeks in de lichaamsholten van dieren te injecteren, andere door het in aderen te spuiten.

Wat we wel weten is dat de menselijke BBB transporters voor GABA bevat, wat impliceert dat GABA via deze kanalen de hersenen in en uit kan gaan. Bij muizen werd ontdekt dat GABA 17 keer sneller uit de hersenen werd verwijderd dan dat het erin kwam.

Dit zou de tegenstrijdige studieresultaten kunnen verklaren. Het is misschien niet zo dat GABA de hersenen niet kan binnenkomen, maar alleen dat het er heel snel uit wordt verwijderd.

GABA als supplement kopen

Het heeft wel degelijk een betekenis als je GABA als supplement gaat kopen. Het enterisch zenuwstelsel (ENS) is het netwerk van neuronen dat je maag-darmstelsel bestuurt. Het ENS bevat veel GABA-receptoren, en GABA zelf, en is met de hersenen verbonden via de nervus vagus. Er is voorgesteld dat ingenomen GABA zelfs zonder de BBB te passeren het lichaam kan beïnvloeden door zijn interacties met het ENS.

GABA en je hersenen

We weten op dit moment niet hoe GABA de hersenen beïnvloedt, maar we hebben goede aanwijzingen dat dat zo is. Verschillende onderzoeken hebben reducties aangetoond in markers van stress bij patiënten die GABA op dieet kregen.

Op zichzelf zijn de succesverhalen van de consumenten die GABA-supplementen kopen nietszeggend, maar samen met de onderzoeksresultaten kunnen ze aantonen dat er iets met deze supplementen is.

Conclusie: GABA supplementen nuttig of niet?

We zullen veel meer onderzoek nodig hebben om zeker te weten of GABA supplementen al dan niet nuttig zijn. Dat gezegd hebbende, ze zijn duur (zoals de meeste supplementen) en als je niet angstig bent, slapeloosheid ervaart of erg gestrest bent, zijn ze het waarschijnlijk niet waard. Er lijken niet veel bijwerkingen of wisselwerkingen met medicijnen te zijn, maar totdat er meer onderzoek is gedaan zou ik voorzichtig te werk gaan. Ook Japans GABA onderzoek kwam met interessante conclusies.

Ik heb mijn partner, die jarenlang gabapentine (een GABA-analoog) heeft gebruikt, gevraagd of hij ooit enige concentratie van zijn geest of ontspanning heeft ervaren, zoals de GABA-supplementen beweren. Hij zei definitief nee.

GABA thee

Wil je een goedkopere optie voor ontspanning? Thee. Je kunt zelfs wat GABA-thee proberen, een soort groene thee die speciaal gefermenteerd is om GABA op te hopen. Misschien haal ik er een paar… alleen niet dat spul met guavesmaak.